vrijdag 8 juni 2012

Boekverslag Het huis van de moskee, Florine Bekkering 5c



Het huis van de moskee
Kader Abdolah
Breda Uitgeverij De Geus
Eerste druk 2005, veertiende druk 2007
410 bladzijdes
ISBN 9789044507683

Psychologische roman

Samenvatting
Aga Djan in tapijthandelaar, hij is het hoofd van de bazaar in zijn woonplaats Senedjan. Hier woont hij met zijn hele familie in het huis van de moskee, de imam Alsaberi is zijn neef. Maar hij sterft al snel in het begin van het boek. Het nichtje van Aga Djan, Sediq trouwt met een jonge imam, Galgal. Hij heeft een opleiding afgerond in Qom, een stad dichtbij Senedjan. Na de dood van de imam van de moskee neemt hij de taak van imam op zich. Galgal is erg fel tegen de sjah van Iran en vlucht weg voor de politie nadat hij een preek heeft gegeven die een opstand veroorzaakte. Aga Djan en zijn familie zijn erg traditioneel. Aga Djan zorgt er dus voor dat de tradities behouden worden. Maar hij kan niet voorkomen dat Iran langzaam moderner wordt. De ayatollahs proberen dit wel te voorkomen. Ze willen de normen en waarden van de islamitische leer in stand houden, Galgal sluit zich bij hen aan. De groep wordt steeds radicaler, hun leider Khomeini wordt zelfs verbannen. Galgal, inmiddels een vertrouweling van Khomeini, gaat met hem mee. Dan wordt de sjah van Iran verdreven, Khomeini keert terug en grijpt de macht. Zo veranderd Iran in een ander uiterste, van heel vrij worden ze nu heel erg beperkt. Niemand durft meer vrijuit te praten omdat ze opgepakt worden als ze het geloof niet goed uitoefenen. Galgal wordt een rechter van Allah, hij veroordeeld mensen ter dood als ze de regels niet volgen. Zo wordt de zoon van Aga Djan, Djawad wordt opgepakt en vermoord door Galgal. Zinat, de schoonzus van Aga Djan keert zich tegen de familie en sluit zich aan bij de ayatollahs. Ze verraad hun eigen familie en zorgt ervoor dat haar zoon Ahmad, de opvolger van de imam en de neef van Aga Djan wordt opgepakt. Maar later wordt ook Zinat zelf vermoord. Shabal, de opvolger van Aga Djan, zit bij een ondergrondse beweging en hij vermoord Galgal.

Verwachtingen
Toen ik in dit boek begon, wist ik er vrijwel niet waar het over ging. Ik verwachtte een boek dat een beschrijving zou geven van het gewone leven rondom een moskee. Een soort doorkijkje in een andere wereld, maar ik wist niet dat het over de Iraanse revolutie zou gaan.

Motief en Thema
Een motief in het boek is vernieuwing in de zin van veroudering. Bij een revolutie is er normaal gesproken sprake van drang naar vernieuwing. Hier is het juist het tegenovergestelde. Deze revolutie is gericht op Iran weer vormen zoals het lang geleden was, een staat waarin het geloof een belangrijke rol speelt. Ook de komst van nieuwe technologie speelt een rol. Mensen staan er nieuwsgierig tegenover, maar vinden aan de andere kant dat het eigenlijk niet hoort.
Het thema is het geloof, in dit geval de islam, en hoe de personages daar zelf tegenover staan. Vanzelfsprekend speelt het geloof in belangrijke rol in dit boek omdat het zich in en rond een moskee afspeelt. Door het hele boek heen komen mensen voorbij die het geloof weer op een andere manier beleven en uitoefenen. Ook al hebben ze allemaal hetzelfde geloof, iedere persoon heeft zijn eigen overtuigingen en twijfels. Bij de revolutie draait het geheel om het geloof. De ayatollahs willen de dictatoriale pro-westerse sjah af zetten en van Iran een islamitische republiek maken.

Beoordeling
Het is een goed geschreven boek, tussendoor wordt ook in mooie bewoording teruggeblikt op dingen die gebeurd zijn. Alsof er even bij wordt stilgestaan wat je allemaal hebt gelezen, wat dan vervolgens wordt betrokken op het stuk van het verhaal waar je op dat moment bent. Zoals op bladzijde 306:

“Nu zorgde de islam voor een ernstige breuk in de familie van Aga Djan.
De afgelopen acht eeuwen had het huis als eenheid, via de preekstoel van de moskee, tegen de vijanden van de islam gevochten. Maar voor het eerst stond de islam zelf als vijand tegenover de familie.”

Situaties
In het boek worden mooi vergelijkingen getrokken tussen situaties. Hoe het vroeger was en later is. Zeker aan het eind van het boek, als het leven van iedereen zo drastisch is veranderd en de verhoudingen tussen de inwoners van het huis en de stad zijn veranderd. Dan wordt vaak teruggegrepen op de vroegere situaties, om het contrast te weergeven.
Vertelperspectief: er wordt in het boek gebruik gemaakt van een alwetende verteller.
De toevoegingen in het verhaal die je als lezer tegenkomt, zijn niet per se noodzakelijk maar geven wel sfeer aan het boek. Zoals de beschrijving van vogels die over een meer vliegen waar het uit wraak vermoorde lichaam van Zinat ligt. 

Eindoordeel
Ik zou iedereen dit boek aanraden. Het boek heeft diepe indruk op mij gemaakt, de historische aspecten maken het verhaal soms bijna grillig, omdat je je realiseert dat er een waarheid achter schuilt. Door de vele personages en hun verhalen, is het ook geen saai boek om te lezen. Er gebeurt altijd wel wat. De realistische schrijfstijl leest vlot en er komen veel mooie uitdrukkingen in het boek voor. “het verhaal van het huis van de moskee is nog lang niet ten einde, maar het lijkt op het leven, iedereen moet ergens uitstappen.”

Samenvatting



2 opmerkingen:

  1. Florine,
    Je hebt een mooi verslag neergezet. Vooral de uitwerking van je eigen beoordeling was duidelijk en daarom ook een plezier om te lezen.
    Ik heb echter ook een punt van kritiek. Aan het begin van dit verslag heb je de uitwerking van de samenvatting naar mijn idee iets te letterlijk genomen: hierdoor krijg je een ietwat lang en saai verhaal, waarin je ook nog heel veel weggeeft. Een kleine spoiler als het ware. Dit ontneemt de motivatie om het boek nog te gaan lezen, voor de mensen die jouw verslag hebben gelezen.
    Al met al een goed verslag met duidelijke taal.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Héhé Florine!
    Wederom heb jij een verzorgd en mooi verslagje gemaakt. De kritiek van Tobias vind ik onterecht, omdat de verslagen die we maken niet bedoeld zijn om mensen over te halen dit boek te lezen, dus verder heb jij je gewoon aan de regeltjes gehouden, goed gedaan. Maar ik heb een ander puntje kritiek (hij is maar klein, wees niet bang). Het feit dat je bij het begin hebt gewerkt met '1a, b, c' zorgt ervoor dat ik niet weet wat '1a' inhoudt, uiteraard ben ik niet achterlijk en zie ik gelijk dat het auteur en titel etc. betreft, maar alsnog had het wel overzichtelijker/netter geweest als je '1a' had vervangen door iets in de zin van 'Algemene Informatie' of iets dergelijks. Desalniettemin, goed verslag!

    BeantwoordenVerwijderen